
Tarieven
Zorg aan huis: vergoedingen, eigen bijdragen en kwaliteitseisen
Voor zorg aan huis bestaat geen aparte regeling; de vergoeding volgt uit uw zorgvraag en indicatie. Er zijn vier routes: Zvw, Wlz, Wmo en pgb. Een pgb kan via een van die regelingen worden verstrekt.
Zorg aan huis: welke regeling geldt voor welke hulp?
Voor zorg aan huis bestaat geen aparte regeling; de vergoeding volgt uit uw zorgvraag en indicatie. Er zijn vier routes: Zvw, Wlz, Wmo en pgb. Een pgb kan via een van die regelingen worden verstrekt.
De aanvraagroutes zijn: Zvw-zorg via uw zorgverzekeraar, Wmo via uw gemeente en Wlz via het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ). Een pgb vraagt u aan via de instantie die het pgb verstrekt: Wlz, Wmo of Zvw.
Zorg uit het basispakket kan bestaan uit een behandeling, zoals een operatie of fysiotherapie, een dienst, zoals kraamzorg of vervoer, of een product, zoals een prothese of een hulpmiddel voor doven en slechthorenden. Medisch noodzakelijke zorg loopt via de zorgverzekeraar. Bij langdurige, zware zorg met toezicht kan de Wlz gelden, thuis of in een instelling. Voor ondersteuning om langer thuis te wonen, is de gemeente via Wmo het aanspreekpunt.
Voor zorg aan huis vergoedt de basisverzekering wijkverpleging en verpleegkundige zorg, zoals wondverzorging en medicatiebeheer. Niet-medische thuiszorg, zoals huishoudelijke hulp en ondersteuning in het dagelijks leven, valt vaak onder een aanvullende verzekering of de Wmo. Bij langdurige, zware zorg met toezicht kan de Wlz gelden, thuis of in een instelling.
Per regeling: Zvw vergoedt wijkverpleging en verpleegkundige zorg thuis; Wlz vergoedt langdurige, zware zorg met toezicht, thuis of in een instelling; Wmo dekt huishoudelijke ondersteuning, begeleiding en voorzieningen zoals een rolstoel of traplift; pgb is een budget via Wlz, Wmo of Zvw.
Zvw, Wlz en Wmo kennen een eigen bijdrage of eigen risico. De hoogte verschilt per regeling; bij de Wlz wegen inkomen en vermogen mee en bij de Wmo is de eigen bijdrage afhankelijk van uw persoonlijke situatie. Zorg in natura of zelf inkopen met pgb kan ook verschil maken. In 2026 is het eigen risico € 385 en de maximale eigen bijdrage voor geneesmiddelen € 250.
Eigen risico en eigen bijdrage: in de Zvw geldt het eigen risico van € 385; bij de Wlz hangt de eigen bijdrage af van inkomen en vermogen; bij de Wmo van uw persoonlijke situatie. Een pgb kan via een van deze regelingen worden verstrekt.
In de Zvw is het basispakket wettelijk bepaald. De overheid bepaalt welke zorg erin zit en welke voorwaarden gelden; de inhoud kan jaarlijks veranderen. Ongeveer 90% van de verzekerde zorg valt onder het open gedeelte; zorgpartijen bepalen daar precies wat wordt vergoed. Volledige vergoedingen staan op de website van Zorginstituut Nederland.
Vergelijking van regelingen voor zorg aan huis: Zvw, Wlz, Wmo en pgb
- Regeling
- Zvw
- Vergoedt
- Wijkverpleging, verpleegkundige zorg (wondverzorging, medicatiebeheer)
- Eigen risico (2026)
- €385
- Aanvraagroute
- Via zorgverzekeraar
Vergelijking van regelingen voor zorg aan huis: Zvw, Wlz, Wmo en pgb
- Regeling
- Wlz
- Vergoedt
- Langdurige, zware zorg met toezicht (thuis of instelling)
- Eigen bijdrage
- Afhankelijk van inkomen en vermogen
- Aanvraagroute
- Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ)
Vergelijking van regelingen voor zorg aan huis: Zvw, Wlz, Wmo en pgb
- Regeling
- Wmo
- Vergoedt
- Huishoudelijke hulp, begeleiding, voorzieningen (rolstoel, traplift)
- Eigen bijdrage
- Afhangig van persoonlijke situatie
- Aanvraagroute
- Via gemeente
Vergelijking van regelingen voor zorg aan huis: Zvw, Wlz, Wmo en pgb
- Regeling
- pgb
- Vergoedt
- Zelf gekozen zorg via budget (via Wlz, Wmo of Zvw)
- Voorwaarden
- Goed onderbouwd zorgplan, administratieve last
- Aanvraagroute
- Via de instantie die het pgb verstrekt (Wlz, Wmo of Zvw)
Vergoeding vanuit de basisverzekering: medisch noodzakelijke zorg thuis
Wie in Nederland woont of werkt, heeft recht op het basispakket. Dat staat in de Zorgverzekeringswet (Zvw). De Zvw bepaalt welke zorg verzekerd is; verzekeraars voeren die uit.
Het Nederlandse zorgstelsel is gebaseerd op solidariteit. Iedereen heeft recht op dezelfde en betaalbare zorg uit het basispakket, ongeacht hoe gezond u bent, hoe oud u bent en hoe u leeft. Iedereen betaalt mee via premies en belastingen. U bent verplicht om een zorgverzekering te hebben.
U sluit zelf een zorgverzekering af en kiest verzekeraar en polis. Eind elk jaar kunt u overstappen; de nieuwe polis gaat per 1 januari in. Zorgverzekeraars moeten iedereen accepteren voor de basisverzekering; leeftijd, inkomen, leefstijl of gezondheid mogen geen rol spelen.
Het basispakket dekt zorg van bijvoorbeeld huisarts, ziekenhuis, psychiater of apotheek. De overheid stelt het basispakket en de voorwaarden vast. De inhoud is wettelijk bepaald en kan jaarlijks wijzigen; controleer bij een nieuwe zorgvraag wat op dat moment wordt vergoed. Ongeveer 90% van de verzekerde zorg valt onder het open gedeelte van het basispakket. Daar bepalen zorgpartijen precies wat wordt vergoed.
Voor zorg aan huis vergoedt de basisverzekering wijkverpleging en verpleegkundige zorg, zoals wondverzorging en medicatiebeheer. De zorg moet medisch noodzakelijk zijn. Of u een eigen bijdrage betaalt, hangt af van de zorgsoort; huisartsbezoek valt bijvoorbeeld buiten het eigen risico.
Het eigen risico blijft in 2026 € 385. Voor geneesmiddelen is de eigen bijdrage maximaal € 250. Voor ziekenvervoer per auto of openbaar vervoer geldt zowel het eigen risico als een wettelijke eigen bijdrage.
Niet-medische thuiszorg en vervangende mantelzorg: vaak via een aanvullende verzekering
Niet-medische thuiszorg, zoals huishoudelijke hulp en ondersteuning in het dagelijks leven, zit vaak niet of niet volledig in het basispakket. Een deel kan (deels) worden vergoed via een aanvullende verzekering, onder de naam 'vervangende mantelzorg'.
Vergoeding vraagt om twee voorwaarden: vervangende mantelzorg moet in uw aanvullende pakket zitten, en uw aanbieder moet door uw zorgverzekeraar zijn gecontracteerd. Een aanbieder kan meerdere contracten hebben, maar dat betekent niet dat uw polis de zorg dekt.
Vervangende mantelzorg kan bedoeld zijn voor mensen die mantelzorg krijgen, maar ook voor mantelzorgers zelf. Controleer de polisvoorwaarden: staat dit onderdeel erin en welke voorwaarden gelden? Vraag de zorgaanbieder of er een overeenkomst is met uw verzekeraar.
Een aanbieder kan door meerdere verzekeraars gecontracteerd zijn, bijvoorbeeld Zilveren Kruis, CZ, Menzis, OHRA, Nationale-Nederlanden, ONVZ en DSW. Uw aanvullende pakket moet vervangende mantelzorg bevatten; een contract alleen is niet genoeg.
Langdurige en intensieve zorg thuis via de Wlz
Bij een langdurige zorgbehoefte kan de Wet langdurige zorg (Wlz) uitkomst bieden. De Wlz is voor mensen die langdurig zware zorg en toezicht nodig hebben. Die zorg kan thuis plaatsvinden of in een zorginstelling.
Voor een Wlz-indicatie dient u een aanvraag in bij het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ). Komt u in aanmerking, dan wordt een groot deel van de zorgkosten vergoed.
U betaalt een eigen bijdrage die afhankelijk is van inkomen en vermogen, zowel bij zorg thuis als bij verblijf in een instelling. Ga vóór de aanvraag na wat dit voor u betekent en welke zorgvorm u wilt aanvragen: thuis of in een instelling.
Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport stelt de contracteerruimte voor Wlz-zorg vast, inclusief pgb; vanaf 2015 gaat het om een macrobedrag. De NZa stelt instellingsbudgetten vast voor Wlz-zorg in natura en registreert de besteding achteraf. Haar beleidsregels bevatten beschrijvingen van zorgprestaties en tarieven; de NZa publiceert ze op haar website.
Gemeentelijke ondersteuning via de Wmo
De gemeente voert de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) uit. De Wmo wil mensen zo lang mogelijk thuis laten wonen en dekt huishoudelijke ondersteuning, begeleiding en voorzieningen zoals een rolstoel of traplift.
De gemeente bepaalt of u voor Wmo-ondersteuning in aanmerking komt. De bijdrage die u moet betalen, is afhankelijk van uw persoonlijke situatie.
Wmo-ondersteuning vraagt u aan bij uw gemeente. Meestal volgt een gesprek of onderzoek: welke ondersteuning is nodig, en kunt u die zelf of met hulp uit uw omgeving oplossen?
Zelf zorg inkopen met een pgb
Met een persoonsgebonden budget (pgb) koopt u zelf zorg in. U bepaalt wie u verzorgt en op welke manier. Een pgb kan via de Wlz, Wmo of Zvw worden verstrekt; welke route geldt, hangt af van de regeling waaronder uw zorg valt.
Een pgb aanvragen vraagt om een goed onderbouwd zorgplan en een duidelijk beeld van de zorg die u wilt inkopen. De administratieve last is hoger dan bij zorg in natura: u maakt zelf afspraken met zorgverleners en verantwoordt de besteding van het budget. Laat u voorlichten door de instantie die het pgb verstrekt, zodat u weet wat er van u wordt verwacht.
Voor veel mensen weegt de flexibiliteit van een pgb op tegen de extra administratie.
Voor- en nadelen van een pgb
- Voordelen
- Meer keuze in zorgaanbieder en vorm van zorg; flexibiliteit
- Nadelen
- Hoger administratief werk; vereist goed zorgplan; verantwoording van besteding
Eigen bijdragen, eigen risico en aftrekbaarheid
In 2026 blijft het eigen risico € 385. De eigen bijdrage voor geneesmiddelen blijft maximaal € 250. Of u het eigen risico verschuldigd bent en of u een wettelijke eigen bijdrage betaalt, verschilt per zorgsoort; een huisartsbezoek valt bijvoorbeeld buiten het eigen risico.
Voor zorg aan huis via de Zvw hangt het van de zorgsoort af of u een eigen bijdrage betaalt. Het eigen risico is in 2026 € 385.
Voor medicijnen geldt het eigen risico. Een wettelijke eigen bijdrage is niet aan de orde, tenzij u zelf een duurder medicijn kiest; die eigen bijdrage is maximaal € 250. Huisartsbezoek valt buiten het eigen risico en kent geen wettelijke eigen bijdrage.
Voor ziekenhuisverblijf, operaties en spoedeisende hulp geldt het eigen risico; een wettelijke eigen bijdrage is niet verschuldigd. Voor ziekenvervoer per auto of openbaar vervoer geldt zowel het eigen risico als een wettelijke eigen bijdrage. Bij bloedonderzoek via huisarts en medisch specialist geldt het eigen risico; daarvoor betaalt u geen wettelijke eigen bijdrage.
Voor bezoek aan een medisch specialist en ambulancevervoer geldt het eigen risico; een wettelijke eigen bijdrage is daarbij niet verschuldigd.
Bij de Wlz hangt uw eigen bijdrage af van inkomen en vermogen. Bij de Wmo is de eigen bijdrage afhankelijk van uw persoonlijke situatie. Bij de zorgverzekering bepaalt het basispakket of u eigen risico en/of een wettelijke eigen bijdrage moet betalen.
Zet u een particulier in voor extra gezinshulp omdat ziekte of invaliditeit u beperkt? Dan kunnen die kosten onder de noemer extra gezinshulp aftrekbaar zijn in de inkomstenbelasting. Bewaar facturen en betaalbewijzen en controleer de actuele voorwaarden bij de Belastingdienst.
Kwaliteitseisen en toezicht op zorg aan huis
Zorgaanbieders moeten goede kwaliteit leveren. De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) stelt zo nodig regels op en houdt toezicht op zorgaanbieders, zorgverzekeraars, zorgkantoren en het CAK. De NZa let op efficiëntie op korte en lange termijn, markttransparantie, keuzevrijheid, toegang tot zorg en kwaliteit.
De NZa is een zelfstandig bestuursorgaan dat toezicht houdt op de curatieve en langdurige zorgmarkt. Bij de NZa staan de belangen van de consument centraal.
Haar belangrijkste taken zijn regulering, toezicht en handhaving, en uitvoering: behandeling van individuele casuïstiek.
De NZa controleert of zorgaanbieders, zorgverzekeraars en zorgkantoren zich aan de regels houden. Ze analyseren risico's en doen onderzoek.
De NZa houdt ook toezicht op het CAK.
Zorgaanbieders moeten ervoor zorgen dat de zorg die zij leveren van goede kwaliteit is. Dat geldt ook voor zorg aan huis, zoals wijkverpleging en verpleegkundige zorg. Iedereen in Nederland moet erop kunnen vertrouwen dat er op tijd goede en betaalbare zorg beschikbaar is. De NZa maakt daarvoor regels en houdt toezicht op de naleving ervan.
Zorgverzekeraars en zorgkantoren leggen in contracten met zorgaanbieders vast welke zorg wordt geleverd, tegen welke kwaliteit en welk tarief. De NZa stelt omschrijvingen van behandelingen (prestaties) vast. Voor bepaalde behandelingen gelden maximumtarieven; tarieven mogen lager zijn, maar niet hoger dan het maximum. In sommige sectoren gelden vrije tarieven, zoals de gehele paramedische zorg, het grootste deel van de medisch-specialistische zorg en een deel van de huisartsenzorg.
De NZa stelt maximumtarieven vast op basis van periodiek kostenonderzoek. De minister van VWS en de Tweede Kamer bepalen voor welke zorgsectoren vrije tarieven gelden. De NZa controleert of partijen zich aan de regels houden. Zij kijkt onder meer of zorgverzekeraars iedereen accepteren voor de basisverzekering en of de zorgnota klopt. Patiënten hebben recht op een duidelijke zorgnota.
Zorgverzekeraars moeten burgers vooraf goede informatie geven over de zorg, bijvoorbeeld over inhoud en wachttijden van behandelingen en over de kosten. De Regeling transparantie zorgaanbieders (TH/NR-035) bepaalt welke informatie een zorgaanbieder aan de consument moet verstrekken en op welk moment. De NZa kan boetes opleggen. Op 21 september 2026 legde de NZa Balans Thuiszorg B.V. een boete op van 100.000 euro wegens gebrekkige financiële bedrijfsvoering.
Voor zorg aan huis gelden de kwaliteitseisen uit het contract tussen zorgaanbieder en zorgverzekeraar of zorgkantoor. De NZa stelt omschrijvingen van behandelingen (prestaties) vast. De Regeling transparantie zorgaanbieders (TH/NR-035) bepaalt welke informatie de aanbieder aan u moet verstrekken.
De NZa doet ook onderzoek, adviseert het ministerie van VWS en behandelt individuele casuïstiek. Zij publiceert haar beleidsregels op haar website.
Samengevat: zorgaanbieders moeten goede kwaliteit leveren. Zorgverzekeraars en zorgkantoren leggen in contracten vast welke zorg, tegen welke kwaliteit en welk tarief. De NZa stelt prestaties en maximumtarieven vast en ziet toe op naleving.
Toezicht en regulering door de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa)
- 2015
- Invoering macrobedrag voor Wlz-zorg
- Periodiek
- Kostenonderzoek voor maximumtarieven
Praktisch aanvragen en kiezen: waar let u op?
- Bepaal welke zorg u nodig hebt. Medisch noodzakelijke zorg, zoals wijkverpleging of verpleegkundige zorg (wondverzorging, medicatiebeheer), vraagt u aan via de zorgverzekeraar. Voor huishoudelijke ondersteuning of begeleiding om thuis te blijven wonen, is de gemeente via de Wmo het eerste aanspreekpunt. Bij een langdurige, zware zorgvraag met toezicht kan een Wlz-aanvraag bij het CIZ nodig zijn.
- Bepaal of de zorg onder het basispakket valt, alleen via een aanvullende verzekering (deels) wordt vergoed of een Wlz- of Wmo-indicatie vraagt. Het basispakket kan jaarlijks veranderen; controleer dit per situatie.
- Kijk naar de eigen bijdrage en het eigen risico. In 2026 is het eigen risico € 385 en de maximale eigen bijdrage voor geneesmiddelen € 250. Bij de Wlz hangt de eigen bijdrage af van inkomen en vermogen; bij de Wmo is de bijdrage afhankelijk van uw persoonlijke situatie.
- Overweeg of u zorg in natura of een pgb wilt. Een pgb geeft meer keuzevrijheid, maar vraagt een goed onderbouwd zorgplan en meer administratie.
- Controleer of uw zorgaanbieder is gecontracteerd door uw zorgverzekeraar of zorgkantoor. Kijk ook wat in die overeenkomst staat over zorg, kwaliteit en tarief.
- Zoek informatie over kwaliteit en tarieven. Zorgverzekeraars moeten u vooraf goede informatie geven over de inhoud van behandelingen, wachttijden en kosten. De Regeling transparantie zorgaanbieders bepaalt welke informatie de zorgaanbieder zelf moet verstrekken; de NZa ziet toe op naleving.
- Bewaar facturen en betaalbewijzen. Dat kan nodig zijn als u kosten voor extra gezinshulp bij ziekte of invaliditeit wilt aftrekken in de inkomstenbelasting.
De aanvraagroutes op een rij: Zvw-zorg via uw zorgverzekeraar, Wmo via uw gemeente en Wlz via het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ). Een pgb vraagt u aan via de instantie die het pgb verstrekt: Wlz, Wmo of Zvw. Controleer per situatie wat wordt vergoed; het basispakket kan jaarlijks veranderen. Volledige vergoedingen staan op de website van Zorginstituut Nederland.



